همبستگی های ارزی چیست؟ بررسی کامل Currency Correlation در فارکس
همبستگی های ارزی یکی از مفاهیم مهم در بازار فارکس است که به معامله‌گران کمک می‌کند رابطه حرکتی بین جفت‌ارزهای مختلف را بهتر درک کنند. بعضی از جفت‌ارزها معمولاً در یک جهت حرکت می‌کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است رفتار معکوسی نسبت به یکدیگر داشته باشند.
شناخت این روابط می‌تواند در مدیریت ریسک، انتخاب معاملات، جلوگیری از ایجاد موقعیت‌های تکراری و ساخت یک سبد معاملاتی متعادل‌تر کاربرد داشته باشد. همبستگی معمولاً با ضریبی بین ۱+ و ۱- بیان می‌شود؛ عدد نزدیک به ۱+ نشان‌دهنده حرکت مشابه و عدد نزدیک به ۱- نشان‌دهنده حرکت معکوس است.
برای مطالعه بیشتر درباره این موضوع، می‌توانید مقاله همبستگی های ارزی را در AlandInvest نیز مطالعه کنید.
همبستگی ارزی چیست؟
همبستگی ارزی یا Currency Correlation یک رابطه آماری میان حرکات قیمتی دو جفت‌ارز است.
به زبان ساده، همبستگی به ما می‌گوید که دو جفت‌ارز در یک بازه زمانی مشخص معمولاً چگونه نسبت به یکدیگر حرکت کرده‌اند.
برای مثال، اگر EUR/USD و GBP/USD در یک دوره مشخص بیشتر مواقع همزمان افزایش یا کاهش پیدا کنند، می‌توان گفت میان این دو جفت‌ارز همبستگی مثبت وجود دارد.
در مقابل، اگر افزایش EUR/USD معمولاً با کاهش USD/CHF همراه باشد، می‌توان از همبستگی منفی صحبت کرد.
البته همبستگی به معنای علت و معلول نیست و نمی‌توان از آن برای پیش‌بینی قطعی حرکت آینده قیمت استفاده کرد.
ضریب همبستگی چیست؟
برای اندازه‌گیری همبستگی معمولاً از ضریبی بین ۱- تا ۱+ استفاده می‌شود.
معنای تقریبی این اعداد به شکل زیر است:
| ضریب همبستگی | مفهوم |
|---|---|
| +1 | همبستگی مثبت کامل |
| +0.70 تا +1 | همبستگی مثبت قوی |
| +0.30 تا +0.70 | همبستگی مثبت متوسط |
| حدود 0 | رابطه خطی مشخصی وجود ندارد |
| -0.30 تا -0.70 | همبستگی منفی متوسط |
| -0.70 تا -1 | همبستگی منفی قوی |
| -1 | همبستگی منفی کامل |
این محدوده‌ها صرفاً برای درک بهتر مفهوم هستند و نباید آنها را به عنوان استاندارد ثابت برای تمام بازارها در نظر گرفت.
قدرت همبستگی به دوره زمانی، داده‌های مورد استفاده و شرایط بازار بستگی دارد.
همبستگی مثبت چیست؟
همبستگی مثبت زمانی اتفاق می‌افتد که دو جفت‌ارز تمایل داشته باشند در یک جهت حرکت کنند.
برای مثال، EUR/USD و GBP/USD در بسیاری از دوره‌ها همبستگی مثبتی دارند.
یکی از دلایل این موضوع وجود دلار آمریکا به عنوان ارز مقابل در هر دو جفت‌ارز است. اگر دلار در برابر چند ارز اصلی تضعیف شود، ممکن است چندین جفت‌ارز دلاری همزمان رشد کنند.
البته میزان این همبستگی ثابت نیست و می‌تواند در دوره‌های مختلف تغییر کند.
همبستگی منفی چیست؟
همبستگی منفی زمانی شکل می‌گیرد که دو جفت‌ارز معمولاً تمایل داشته باشند در جهت مخالف یکدیگر حرکت کنند.
یکی از مثال‌های شناخته‌شده، رابطه میان EUR/USD و USD/CHF است.
اگر EUR/USD افزایش پیدا کند، ممکن است USD/CHF کاهش پیدا کند؛ البته این رابطه تضمین‌شده نیست و شدت آن در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند.
همبستگی صفر چیست؟
وقتی ضریب همبستگی به صفر نزدیک باشد، رابطه خطی مشخصی میان حرکات دو جفت‌ارز در داده‌های مورد بررسی مشاهده نمی‌شود.
این موضوع به معنی آن نیست که دو بازار هیچ ارتباط اقتصادی با یکدیگر ندارند؛ بلکه ممکن است در بازه و روش اندازه‌گیری مورد استفاده، رابطه خطی قابل‌توجهی مشاهده نشده باشد.
چرا جفت‌ارزها با یکدیگر همبستگی دارند؟
دلایل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد همبستگی میان جفت‌ارزها شوند.
ارز مشترک
یکی از ساده‌ترین دلایل، وجود یک ارز مشترک در دو جفت‌ارز است.
برای مثال:
EUR/USD
و
GBP/USD
هر دو دارای USD به عنوان ارز مظنه هستند.
بنابراین تغییرات گسترده ارزش دلار می‌تواند روی هر دو جفت‌ارز تأثیر بگذارد.
شرایط اقتصادی مشابه
اقتصاد برخی کشورها به دلیل موقعیت جغرافیایی، تجارت خارجی یا ساختار اقتصادی شباهت‌هایی با یکدیگر دارند.
برای مثال، دلار استرالیا و دلار نیوزیلند در برخی دوره‌ها به دلیل شباهت‌های اقتصادی و ارتباط با بازار کالاها می‌توانند حرکات مشابهی داشته باشند.
سیاست‌های بانک‌های مرکزی
تصمیمات بانک‌های مرکزی درباره نرخ بهره و سیاست پولی می‌تواند روی ارزش ارزها تأثیر بگذارد.
اگر دو اقتصاد در شرایط مشابهی قرار داشته باشند و بانک‌های مرکزی آنها سیاست‌های مشابهی اتخاذ کنند، ممکن است ارزهای آنها نیز تا حدی رفتار مشابهی داشته باشند.
قیمت کالاها
برخی ارزها ارتباط بیشتری با صادرات کالا دارند.
برای نمونه، اقتصاد کانادا ارتباط قابل‌توجهی با بازار انرژی و کالاها دارد و همین موضوع می‌تواند روی رفتار CAD در شرایط خاص بازار تأثیر بگذارد.
با این حال، هیچ رابطه‌ای نباید به عنوان یک قانون ثابت در نظر گرفته شود.
معروف‌ترین جفت‌ارزهای همبسته
برخی روابط در بازار فارکس بیشتر مورد توجه معامله‌گران قرار دارند.
EUR/USD و GBP/USD
این دو جفت‌ارز معمولاً می‌توانند همبستگی مثبت قابل‌توجهی داشته باشند.
هر دو جفت‌ارز دلار آمریکا را در سمت دوم خود دارند و تحولات مربوط به دلار می‌تواند روی هر دو تأثیر بگذارد.
EUR/USD و USD/CHF
این دو جفت‌ارز در بسیاری از دوره‌ها رابطه معکوسی نشان داده‌اند.
دلیل بخشی از این رابطه به نحوه قرار گرفتن USD در این دو جفت‌ارز و عوامل اقتصادی و مالی مرتبط با EUR و CHF مربوط می‌شود.
AUD/USD و NZD/USD
این دو جفت‌ارز نیز می‌توانند در برخی دوره‌ها همبستگی مثبتی داشته باشند.
شباهت‌های اقتصادی استرالیا و نیوزیلند و ارتباط هر دو اقتصاد با تجارت کالا از عوامل مؤثر بر این رابطه هستند.
جدول نمونه همبستگی جفت‌ارزها
مقادیر زیر فقط برای توضیح مفهوم هستند و نباید به عنوان مقادیر ثابت یا فعلی بازار استفاده شوند:
| جفت‌ارز اول | جفت‌ارز دوم | نوع رابطه معمول |
|---|---|---|
| EUR/USD | GBP/USD | مثبت |
| EUR/USD | USD/CHF | منفی |
| EUR/USD | AUD/USD | مثبت در برخی دوره‌ها |
| AUD/USD | NZD/USD | مثبت |
| EUR/JPY | GBP/JPY | مثبت در برخی دوره‌ها |
| USD/CAD | AUD/USD | ممکن است رابطه معکوس نشان دهد |
شدت واقعی این روابط باید با داده‌های همان بازه زمانی محاسبه شود.
چرا همبستگی برای معامله‌گران مهم است؟
یکی از مهم‌ترین کاربردهای همبستگی، مدیریت ریسک است.
فرض کنید معامله‌گر همزمان روی EUR/USD و GBP/USD موقعیت خرید باز کرده باشد.
ممکن است تصور کند دو معامله مستقل دارد، اما اگر این دو جفت‌ارز در بازه موردنظر همبستگی مثبت بالایی داشته باشند، در واقع بخش قابل‌توجهی از ریسک معامله‌گر به یک عامل مشترک وابسته است.
در چنین شرایطی، حرکت نامطلوب دلار می‌تواند هر دو معامله را همزمان تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل همبستگی می‌تواند برای شناسایی ریسک پنهان در یک سبد معاملاتی مفید باشد.
همبستگی و جلوگیری از معاملات تکراری
گاهی معامله‌گر چند معامله مختلف باز می‌کند و تصور می‌کند در حال تنوع‌بخشی است.
اما اگر این معاملات روی جفت‌ارزهای بسیار همبسته باشند، ممکن است عملاً یک موقعیت بزرگ‌تر روی یک عامل مشترک ایجاد کرده باشد.
برای مثال، خرید همزمان چند جفت‌ارز که در برابر دلار رفتار مشابهی دارند می‌تواند باعث افزایش میزان Exposure نسبت به دلار شود.
بنابراین تعداد معاملات به تنهایی معیار مناسبی برای سنجش میزان تنوع سبد نیست.
استفاده از همبستگی برای هج کردن
همبستگی منفی نیز می‌تواند در مدیریت ریسک مورد توجه قرار گیرد.
اگر دو جفت‌ارز رابطه معکوسی داشته باشند، معامله‌گر ممکن است از موقعیت مخالف برای کاهش بخشی از Exposure استفاده کند.
با این حال، هج کردن با استفاده از جفت‌ارزهای همبسته همیشه کامل نیست.
اگر ضریب همبستگی تغییر کند، معامله‌ای که قرار بود نقش پوشش ریسک را داشته باشد ممکن است دیگر عملکرد مورد انتظار را نداشته باشد.
به همین دلیل نباید یک همبستگی تاریخی را به عنوان تضمین عملکرد آینده در نظر گرفت.
آیا همبستگی جفت‌ارزها همیشه ثابت است؟
خیر.
این یکی از مهم‌ترین نکاتی است که معامله‌گران باید درباره Currency Correlation بدانند.
همبستگی می‌تواند در طول زمان تغییر کند.
تغییر سیاست پولی بانک‌های مرکزی، انتشار داده‌های اقتصادی مهم، بحران‌های مالی، تغییر قیمت کالاها و تغییر احساسات بازار می‌توانند روابط میان جفت‌ارزها را تغییر دهند.
به همین دلیل، یک جدول همبستگی که چند ماه قبل تهیه شده است لزوماً وضعیت امروز بازار را نشان نمی‌دهد.
همبستگی در تایم‌فریم‌های مختلف
همبستگی می‌تواند به تایم‌فریم نیز وابسته باشد.
ممکن است دو جفت‌ارز در نمودار روزانه همبستگی بالایی داشته باشند اما در تایم‌فریم کوتاه‌تر رفتار متفاوتی نشان دهند.
برای مثال، یک خبر اقتصادی مهم ممکن است در کوتاه‌مدت باعث حرکت متفاوت دو ارز شود، در حالی که رابطه بلندمدت آنها همچنان نسبتاً قوی باقی بماند.
بنابراین بهتر است همبستگی را در همان تایم‌فریمی بررسی کنید که استراتژی معاملاتی شما در آن فعالیت می‌کند.
چگونه همبستگی ارزها را محاسبه کنیم؟
برای محاسبه همبستگی می‌توان بازدهی قیمت دو جفت‌ارز را در یک بازه مشخص استخراج کرد و سپس ضریب همبستگی را محاسبه کرد.
فرمول متداول ضریب همبستگی پیرسون به صورت زیر است:
ρ = Cov(X,Y) / (σX × σY)
در این فرمول:
- ρ ضریب همبستگی است.
- Cov(X,Y) کوواریانس دو متغیر است.
- σX انحراف معیار متغیر اول است.
- σY انحراف معیار متغیر دوم است.
عدد حاصل بین ۱- و ۱+ قرار می‌گیرد.
مثال ساده برای درک همبستگی
فرض کنیم در یک دوره مشخص:
EUR/USD حدود ۵٪ افزایش پیدا کند و GBP/USD نیز تقریباً در همان جهت حرکت کند.
اگر چنین رفتار مشابهی در تعداد زیادی از مشاهدات تکرار شود، ضریب همبستگی میان آنها می‌تواند مثبت باشد.
حالا فرض کنیم در همان دوره‌ها، هر بار EUR/USD افزایش پیدا کند و USD/CHF تمایل به کاهش داشته باشد.
در این حالت ضریب همبستگی میان این دو جفت‌ارز می‌تواند منفی باشد.
نکته مهم این است که یک یا چند حرکت مشابه برای اثبات همبستگی کافی نیست؛ این رابطه باید با مجموعه‌ای از داده‌ها و یک روش آماری مناسب بررسی شود.
تفاوت همبستگی و علیت
همبستگی به معنای علت و معلول نیست.
اگر دو جفت‌ارز همزمان افزایش پیدا کنند، نمی‌توان صرفاً بر اساس این موضوع نتیجه گرفت که افزایش یکی باعث افزایش دیگری شده است.
ممکن است هر دو جفت‌ارز تحت تأثیر یک عامل سوم، مانند تغییر ارزش دلار یا یک رویداد اقتصادی مشترک، حرکت کرده باشند.
این نکته در استفاده از همبستگی برای تصمیم‌گیری معاملاتی اهمیت زیادی دارد.
ارتباط همبستگی ارزها با سایر بازارها
همبستگی فقط میان جفت‌ارزها وجود ندارد.
ارزها می‌توانند با بازارهای دیگری مانند کالاها و سهام نیز ارتباط داشته باشند.
برای مثال، شرایط بازار کالاها می‌تواند روی برخی ارزهای اقتصادهای صادرکننده کالا تأثیر بگذارد.
همچنین تغییرات اشتهای ریسک سرمایه‌گذاران می‌تواند به شکل متفاوتی روی ارزهای مختلف اثر بگذارد.
همبستگی ارز و طلا
طلا و دلار آمریکا نیز در بسیاری از دوره‌ها رابطه‌ای مهم در بازارهای مالی دارند.
اما این رابطه همیشه معکوس و ثابت نیست.
عوامل مختلفی مانند نرخ بهره واقعی، تورم، تقاضای پناهگاه امن و سیاست پولی می‌توانند روی رفتار طلا و دلار تأثیر بگذارند.
بنابراین معامله‌گران نباید تنها با مشاهده یک رابطه تاریخی، جهت حرکت آینده طلا یا دلار را قطعی فرض کنند.
همبستگی و شاخص دلار
شاخص دلار آمریکا یا DXY عملکرد دلار را در برابر مجموعه‌ای از ارزهای خارجی اندازه‌گیری می‌کند.
از آنجا که USD بخش مهمی از بسیاری از جفت‌ارزهای اصلی است، بررسی رفتار دلار می‌تواند برای تحلیل روابط میان برخی جفت‌ارزها مفید باشد.
برای آشنایی بیشتر با مفهوم قدرت ارز، می‌توانید صفحه Currency strength در ویکی‌پدیا را مطالعه کنید.
چگونه از همبستگی در معاملات فارکس استفاده کنیم؟
همبستگی بهتر است به عنوان یک ابزار کمکی استفاده شود، نه یک سیستم معاملاتی مستقل.
یک روش منطقی این است که قبل از باز کردن چند معامله، بررسی کنید آیا جفت‌ارزهای موردنظر دارای Exposure مشترک هستند یا خیر.
سپس می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:
- جفت‌ارزهای مورد معامله را مشخص کنید.
- بازه زمانی مناسب را انتخاب کنید.
- بازدهی یا تغییرات قیمت را بررسی کنید.
- ضریب همبستگی را محاسبه کنید.
- معاملات دارای Exposure مشابه را شناسایی کنید.
- حجم معاملات را متناسب با ریسک تنظیم کنید.
- همبستگی را در طول زمان مجدداً بررسی کنید.
اشتباهات رایج در استفاده از همبستگی
تصور اینکه همبستگی دائمی است
هیچ تضمینی وجود ندارد که یک رابطه قوی در گذشته در آینده نیز همان قدرت را داشته باشد.
استفاده از یک عدد قدیمی
اگر شرایط بازار تغییر کرده باشد، استفاده از یک جدول قدیمی ممکن است تصویر اشتباهی از روابط فعلی ارائه دهد.
اشتباه گرفتن همبستگی با پیش‌بینی قیمت
همبستگی به شما نمی‌گوید قیمت دقیقاً به کدام سمت خواهد رفت.
نادیده گرفتن حجم معاملات
دو معامله همبسته با حجم‌های متفاوت، میزان ریسک یکسانی ایجاد نمی‌کنند.
تصور تنوع‌بخشی با معاملات مشابه
باز کردن چند معامله روی جفت‌ارزهای همبسته ممکن است به جای Diversification، ریسک مشترک را افزایش دهد.
آیا همبستگی برای اسکالپینگ کاربرد دارد؟
بله، اما باید با احتیاط استفاده شود.
در معاملات کوتاه‌مدت، روابط میان جفت‌ارزها ممکن است سریع‌تر تحت تأثیر اخبار و جریان سفارش‌ها قرار بگیرند.
به همین دلیل، استفاده از داده‌های بلندمدت برای تصمیم‌گیری در معاملات چند دقیقه‌ای ممکن است گمراه‌کننده باشد.
اسکالپرها بهتر است همبستگی را در تایم‌فریم نزدیک به سبک معاملاتی خود بررسی کنند.
آیا همبستگی برای معاملات بلندمدت مفید است؟
بله.
در معاملات میان‌مدت و بلندمدت، شناخت Exposure ارزی می‌تواند به مدیریت بهتر سبد کمک کند.
برای مثال، اگر بخش زیادی از معاملات یک سرمایه‌گذار به قدرت یا ضعف دلار وابسته باشد، ممکن است ریسک واقعی سبد بسیار بیشتر از چیزی باشد که تعداد معاملات نشان می‌دهد.
جمع‌بندی
همبستگی های ارزی یکی از ابزارهای مهم برای درک روابط میان جفت‌ارزها در بازار فارکس است.
ضریب همبستگی معمولاً بین ۱- تا ۱+ قرار دارد. مقدار مثبت نشان‌دهنده تمایل به حرکت در یک جهت و مقدار منفی نشان‌دهنده تمایل به حرکت در جهت مخالف است.
جفت‌ارزهایی مانند EUR/USD و GBP/USD می‌توانند در بسیاری از دوره‌ها همبستگی مثبت داشته باشند، در حالی که EUR/USD و USD/CHF اغلب رابطه معکوسی نشان می‌دهند. با این حال، هیچ‌کدام از این روابط ثابت یا تضمین‌شده نیستند و باید بر اساس بازه زمانی و شرایط فعلی بازار بررسی شوند.
مهم‌ترین کاربرد همبستگی برای معامله‌گران، شناخت ریسک‌های پنهان، جلوگیری از باز کردن معاملات بیش از حد مشابه و بررسی امکان پوشش ریسک است.
اگر قصد دارید رابطه جفت‌ارزهای مختلف را دقیق‌تر بررسی کنید، مقاله همبستگی های ارزی در AlandInvest نیز می‌تواند منبع تکمیلی مناسبی برای یادگیری این مفهوم باشد.