چگونه NFT رایگان بسازیم؟ آموزش ساخت NFT بدون هزینه یا با کمترین هزینه
ساخت NFT یکی از جذابترین روشها برای ورود به دنیای داراییهای دیجیتال است. هنرمندان، طراحان، تولیدکنندگان محتوا، بازیسازها و حتی برندها میتوانند آثار یا داراییهای دیجیتال خود را به توکنهایی روی بلاکچین تبدیل کنند.
با این حال، یکی از اولین سؤالاتی که برای افراد تازهوارد مطرح میشود این است که آیا میتوان NFT را به صورت رایگان ساخت؟
پاسخ کوتاه این است که بستگی دارد منظور شما از «رایگان» چه باشد. ایجاد فایل تصویری یا طراحی اثر هزینهای ندارد، اما ثبت NFT روی بلاکچین معمولاً با یک تراکنش همراه است و ممکن است نیاز به پرداخت Gas Fee داشته باشد. در برخی روشها و پلتفرمها نیز میتوان هزینه اولیه را کاهش داد یا به زمان دیگری منتقل کرد.
برای مثال، OpenSea در گذشته قابلیتی به نام Lazy Minting داشت که به سازندگان اجازه میداد NFT را بدون پرداخت Gas اولیه ایجاد کنند؛ اما این روش برای ایجاد آیتمهای جدید از سال 2023 متوقف شده و ابزار OpenSea Studio جایگزین آن شده است. در روش فعلی، ساخت مجموعه و Mint مستقیم روی بلاکچین میتواند نیازمند پرداخت Gas باشد.
اگر به دنبال آموزش کاملتر ساخت NFT و روشهای کاهش هزینه آن هستید، میتوانید مقاله زیر را نیز مطالعه کنید:
https://alandinvest.com/how-to-create-nft-free
NFT چیست؟
NFT مخفف عبارت Non-Fungible Token به معنای «توکن غیرقابل تعویض» است.
برخلاف داراییهایی مانند بیتکوین که واحدهای مشابه آن میتوانند از نظر ارزش و قابلیت مبادله جایگزین یکدیگر شوند، NFT میتواند دارای شناسه و ویژگیهای منحصربهفرد باشد.
NFT میتواند نماینده یک تصویر، ویدئو، فایل صوتی، آیتم بازی، بلیت، عضویت دیجیتال یا حتی نوعی دارایی مجازی باشد.
با این حال، باید بین NFT و خود فایل دیجیتال تفاوت قائل شد. ایجاد NFT لزوماً به این معنا نیست که تمام حقوق مالکیت معنوی مربوط به تصویر یا اثر نیز به خریدار منتقل میشود. شرایط حقوقی و مجوز استفاده میتواند به پروژه و قرارداد آن بستگی داشته باشد.
آیا ساخت NFT واقعاً رایگان است؟
این سؤال پاسخ یکسانی برای تمام پلتفرمها ندارد.
فرآیند ساخت NFT را میتوان به چند بخش تقسیم کرد:
- تولید اثر دیجیتال
- ایجاد کیف پول
- انتخاب بلاکچین
- ایجاد مجموعه
- ایجاد Metadata
- Mint کردن NFT
- قرار دادن NFT در بازار
برخی از این مراحل ممکن است بدون پرداخت هزینه انجام شوند، اما عملیات ثبت اطلاعات روی بلاکچین معمولاً نیازمند تراکنش است.
در مستندات فعلی OpenSea، برای ایجاد مجموعه و Mint مستقیم NFT از طریق Studio، پرداخت Gas برای استقرار قرارداد هوشمند و Mint کردن NFT مورد نیاز است و این هزینه به اعتبارسنجهای شبکه پرداخت میشود، نه خود OpenSea.
بنابراین بهتر است به جای عبارت «ساخت NFT کاملاً رایگان»، از عبارت ساخت NFT با هزینه صفر یا حداقل هزینه اولیه استفاده کنیم؛ البته این موضوع به روش و پلتفرم انتخابی بستگی دارد.
تفاوت ساخت NFT با Mint کردن NFT
این دو اصطلاح گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
ساخت NFT میتواند به فرآیند آمادهسازی اثر، اطلاعات و مشخصات آن اشاره داشته باشد.
Mint کردن به ثبت و ایجاد توکن روی بلاکچین گفته میشود.
ممکن است شما یک فایل تصویری را آماده کرده و اطلاعات NFT را وارد کنید، اما تا زمانی که فرآیند مربوط به بلاکچین انجام نشده باشد، توکن به شکل موردنظر روی شبکه ایجاد نشده باشد.
OpenSea نیز Mint را فرآیند انتشار NFT روی بلاکچین تعریف میکند.
این تفاوت برای درک هزینهها بسیار مهم است؛ زیرا ممکن است آمادهسازی یک NFT رایگان باشد اما ثبت آن روی بلاکچین هزینه داشته باشد.
مرحله اول؛ اثر دیجیتال خود را آماده کنید
اولین قدم برای ساخت NFT، داشتن محتوایی است که میخواهید به NFT تبدیل کنید.
این محتوا میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تصویر دیجیتال
- نقاشی
- عکس
- ویدئو
- موسیقی
- فایل صوتی
- مدل سهبعدی
- انیمیشن
- آیتم بازی
- طراحی گرافیکی
فرمت فایل باید با پلتفرم موردنظر سازگار باشد.
برای مثال، بسیاری از بازارهای NFT از فرمتهایی مانند JPG، PNG، GIF، SVG، MP4 و فایلهای صوتی پشتیبانی میکنند؛ اما محدودیت حجم و نوع فایل میتواند بین پلتفرمها متفاوت باشد.
مهمتر از فرمت فایل، مسئله مالکیت آن است.
اگر تصویر متعلق به شخص دیگری باشد و شما بدون اجازه آن را به NFT تبدیل کنید، بلاکچین به خودی خود این اقدام را قانونی نمیکند.
مرحله دوم؛ یک کیف پول دیجیتال بسازید
برای ایجاد و مدیریت NFT به یک کیف پول سازگار با بلاکچین موردنظر نیاز دارید.
کیف پول در اینجا مانند یک حساب بانکی سنتی نیست؛ بلکه ابزار مدیریت کلیدهای رمزنگاری و تعامل با شبکه بلاکچین است.
عبارت بازیابی کیف پول باید کاملاً خصوصی نگه داشته شود.
هیچکس نباید عبارت بازیابی را برای شما درخواست کند؛ حتی اگر ادعا کند مدیر پلتفرم، پشتیبانی پروژه یا متخصص بلاکچین است.
از ذخیره عبارت بازیابی در مکانهایی مانند پیامرسانها، ایمیل یا فایلهای بدون رمزنگاری نیز باید اجتناب کرد.
مرحله سوم؛ بلاکچین مناسب را انتخاب کنید
NFT را میتوان روی شبکههای مختلف ایجاد کرد.
انتخاب شبکه به عواملی مانند هزینه تراکنش، سرعت، جامعه کاربران، بازارهای NFT، سازگاری کیف پول و هدف پروژه بستگی دارد.
اتریوم یکی از شناختهشدهترین شبکهها در اکوسیستم NFT است، اما شبکههای دیگری نیز برای ایجاد و معامله NFT مورد استفاده قرار میگیرند.
اگر هدف شما فقط آزمایش فرآیند ساخت NFT است، استفاده از شبکه آزمایشی نیز میتواند گزینهای آموزشی باشد؛ زیرا به شما اجازه میدهد بدون استفاده از سرمایه واقعی با فرآیندهای بلاکچینی آشنا شوید.
اما یک NFT ساختهشده روی Testnet معمولاً ارزش بازار واقعی مشابه یک NFT روی شبکه اصلی ندارد.
مرحله چهارم؛ یک مجموعه NFT ایجاد کنید
اگر قصد دارید تنها یک NFT بسازید، ممکن است آن را بهعنوان یک آیتم مستقل ایجاد کنید.
اما اگر قرار است چندین NFT با یک موضوع مشترک منتشر کنید، ایجاد یک Collection منطقیتر است.
برای مثال، یک هنرمند میتواند مجموعهای شامل 100 اثر دیجیتال داشته باشد.
در یک مجموعه میتوان مواردی مانند:
- نام پروژه
- تصویر لوگو
- توضیحات
- لینک وبسایت
- شبکه اجتماعی
- ویژگیهای NFT
- تعداد آیتمها
را مشخص کرد.
ساختار مناسب مجموعه میتواند به کاربران کمک کند ارتباط میان NFTهای مختلف را بهتر درک کنند.
مرحله پنجم؛ Metadata چیست؟
Metadata اطلاعات مربوط به NFT است.
این اطلاعات میتواند شامل نام، توضیحات، ویژگیها، تصویر و سایر مشخصات مربوط به توکن باشد.
برای مثال، یک NFT مربوط به یک شخصیت دیجیتال ممکن است Metadata زیر را داشته باشد:
Name: Cyber Character #001
Background: Purple
Clothes: Jacket
Eyes: Blue
Rarity: Rare
این اطلاعات میتوانند برای نمایش ویژگیهای NFT و دستهبندی آن در بازارهای مختلف استفاده شوند.
بنابراین، هنگام ساخت یک مجموعه حرفهای، Metadata اهمیت زیادی دارد.
مرحله ششم؛ NFT را Mint کنید
پس از آمادهسازی فایل و Metadata، نوبت به Mint کردن میرسد.
در این مرحله، اطلاعات NFT در قالب یک تراکنش یا مجموعهای از تراکنشها با بلاکچین تعامل پیدا میکند.
در OpenSea Studio، برای مثال، کاربر پس از ایجاد قرارداد و آمادهسازی Media & Metadata میتواند مقدار Supply را مشخص کرده و سپس فرآیند Mint را انجام دهد. تأیید تراکنش از طریق کیف پول انجام میشود.
اگر Supply برابر 1 باشد، میتوان یک NFT منحصربهفرد ایجاد کرد؛ در حالی که تعداد بالاتر میتواند امکان ایجاد چند نسخه از یک آیتم را فراهم کند.
Gas Fee چیست؟
Gas Fee یکی از مهمترین مفاهیمی است که هنگام ساخت NFT باید بدانید.
هر بار که یک تراکنش روی برخی شبکههای بلاکچینی انجام میدهید، ممکن است برای پردازش آن تراکنش هزینهای پرداخت شود.
این هزینه به شبکه مربوط است و معمولاً با میزان شلوغی شبکه، نوع تراکنش و بلاکچین مورد استفاده تغییر میکند.
به همین دلیل، اگر هدف شما ساخت NFT با کمترین هزینه است، انتخاب شبکه اهمیت زیادی دارد.
OpenSea نیز تأکید میکند که Gas Fee توسط شبکه تعیین میشود و خود پلتفرم کنترل قیمت Gas را در اختیار ندارد.
چگونه هزینه ساخت NFT را کاهش دهیم؟
اگر ساخت NFT روی شبکهای با کارمزد بالا برای شما گران است، چند روش برای مدیریت هزینه وجود دارد.
انتخاب شبکه کمهزینهتر
یکی از سادهترین روشها بررسی شبکههای مختلف و مقایسه هزینه تراکنش آنهاست.
شبکههای مختلف میتوانند هزینههای بسیار متفاوتی داشته باشند.
ساخت تعداد محدود NFT
اگر در ابتدای کار هستید، لازم نیست مجموعهای با هزاران NFT ایجاد کنید.
ساخت یک مجموعه کوچک به شما اجازه میدهد فرآیند را آزمایش کنید و هزینهها را بهتر کنترل نمایید.
بررسی Gas قبل از تراکنش
قبل از تأیید تراکنش، هزینه موردنیاز را بررسی کنید.
در زمانهایی که شبکه شلوغ است، انجام تراکنش میتواند گرانتر شود.
استفاده از Testnet برای تمرین
اگر هنوز در حال یادگیری هستید، Testnet میتواند گزینه مناسبی برای تمرین باشد.
در این حالت میتوانید فرآیند اتصال کیف پول، تعامل با قرارداد و Mint را بدون ریسک مستقیم سرمایه واقعی تجربه کنید.
آیا میتوان NFT را بدون پرداخت Gas ساخت؟
در گذشته روشهایی وجود داشت که امکان ایجاد NFT بدون پرداخت Gas اولیه را فراهم میکردند.
برای مثال، OpenSea در سال 2020 سیستم Collection Manager را معرفی کرده بود که از Lazy Minting استفاده میکرد. در آن مدل، NFT تا زمانی که خرید یا انتقالی اتفاق نمیافتاد، به شکل سنتی روی زنجیره ثبت نمیشد و سازنده میتوانست بدون هزینه Gas اولیه آن را ایجاد کند.
اما این روش نباید با امکانات فعلی OpenSea اشتباه گرفته شود.
OpenSea اعلام کرده است که از 3 اکتبر 2023 امکان ایجاد آیتمهای جدید با Lazy Minting متوقف شده و سازندگان برای ایجاد مجموعههای جدید از ابزار Studio و قراردادهای خود استفاده میکنند.
بنابراین، آموزشهایی که سالها قبل درباره «ساخت NFT کاملاً رایگان در OpenSea» منتشر شدهاند ممکن است دیگر با فرآیند فعلی مطابقت نداشته باشند.
آیا NFT رایگان ارزش دارد؟
رایگان بودن یک NFT هیچ تضمینی برای ارزشمند بودن آن ایجاد نمیکند.
فرض کنید یک مجموعه 10 هزار NFT رایگان ایجاد کند.
اگر هیچ کاربری به پروژه علاقه نداشته باشد، ممکن است NFTها هیچ بازار ثانویهای پیدا نکنند.
در مقابل، یک پروژه معتبر با جامعه فعال، کاربرد مشخص و تقاضای بالا ممکن است حتی NFTهایی داشته باشد که ابتدا با قیمت بسیار پایین یا بدون قیمت اولیه توزیع شدهاند و بعداً در بازار ثانویه معامله شوند.
بنابراین ارزش NFT بیشتر به عواملی مانند تقاضا، کاربرد، اعتبار پروژه، کمیابی، جامعه و نقدشوندگی وابسته است.
ساخت NFT و کسب درآمد
یکی از دلایل محبوبیت NFT این است که سازندگان میتوانند آثار خود را در بازارهای دیجیتال عرضه کنند.
اما ساخت NFT به معنای درآمد قطعی نیست.
برای فروش یک NFT باید خریدار وجود داشته باشد.
حتی اگر NFT شما از نظر فنی کاملاً صحیح ایجاد شده باشد، ممکن است تقاضایی برای آن وجود نداشته باشد.
بنابراین اگر هدف شما کسب درآمد است، باید علاوه بر تکنیک Mint، روی مواردی مانند برند شخصی، بازاریابی، جامعه کاربران، داستان پروژه و کاربرد NFT نیز تمرکز کنید.
نقش بازار ثانویه در ارزش NFT
یکی از بخشهای مهم اکوسیستم NFT، بازار ثانویه است.
فرض کنید شما NFT خود را ایجاد کردهاید و شخص دیگری آن را خریداری میکند. سپس خریدار تصمیم میگیرد NFT را به فرد دیگری بفروشد.
این معامله دوم میتواند در بازار ثانویه اتفاق بیفتد.
حجم معاملات، تعداد خریداران و میزان نقدشوندگی مجموعه میتواند در ارزیابی وضعیت یک پروژه اهمیت داشته باشد.
اما باید توجه داشت که قیمت درجشده برای فروش با قیمت واقعی معامله یکسان نیست. ممکن است یک NFT با قیمت بسیار بالا لیست شده باشد، اما هیچ خریداری حاضر به پرداخت آن مبلغ نباشد.
NFT و مالکیت اثر
یکی از تصورات اشتباه درباره NFT این است که با تبدیل یک تصویر به NFT، تمام حقوق مالکیت معنوی آن به صاحب توکن منتقل میشود.
در واقع، مالکیت توکن و حقوق کپیرایت دو مفهوم متفاوت هستند.
اگر یک هنرمند NFT اثر خود را بفروشد، باید مشخص باشد که خریدار دقیقاً چه حقوقی دریافت میکند.
برای مثال، آیا خریدار اجازه استفاده تجاری از تصویر را دارد؟
آیا میتواند تصویر را روی محصولات چاپ کند؟
آیا حق تغییر اثر را دارد؟
این موارد باید در شرایط پروژه مشخص شوند.
بلاکچین چه نقشی در ساخت NFT دارد؟
NFTها به زیرساخت بلاکچین وابسته هستند.
بلاکچین امکان ثبت تراکنشها و انتقال توکنها را فراهم میکند و قراردادهای هوشمند نیز میتوانند قواعد مربوط به ایجاد و انتقال NFT را اجرا کنند.
برای آشنایی بیشتر با مفهوم بلاکچین میتوانید به ویکیپدیا مراجعه کنید:
https://fa.wikipedia.org/wiki/بلاکچین
NFT چه کاربردهایی دارد؟
NFT فقط برای فروش آثار هنری استفاده نمیشود.
از این فناوری میتوان در حوزههای مختلف استفاده کرد، از جمله:
- هنر دیجیتال
- بازیهای بلاکچینی
- کلکسیونهای دیجیتال
- بلیت دیجیتال
- عضویت در جوامع
- داراییهای مجازی
- موسیقی
- برنامههای وفاداری
- مالکیت یا دسترسی دیجیتال
همین تنوع کاربرد باعث شده NFT به یکی از مفاهیم شناختهشده در اقتصاد دیجیتال تبدیل شود.
برای مطالعه بیشتر درباره مفهوم توکن غیرقابل تعویض میتوانید به ویکیپدیا مراجعه کنید:
https://fa.wikipedia.org/wiki/توکن_غیرقابل_معاوضه
اشتباهات رایج هنگام ساخت NFT
افراد تازهکار معمولاً چند اشتباه مشابه انجام میدهند.
انتخاب شبکه بدون بررسی هزینه
ممکن است کاربر ابتدا NFT را ایجاد کند و بعد متوجه شود هزینههای تراکنش برای ادامه فعالیت بسیار بالا است.
استفاده از اثر دیگران
تبدیل اثر یک هنرمند دیگر به NFT بدون اجازه میتواند مشکلات حقوقی ایجاد کند.
اعتماد به آموزشهای قدیمی
روشهای NFT به سرعت تغییر میکنند. یک آموزش مربوط به سال 2021 ممکن است دیگر با ابزارهای فعلی پلتفرمها مطابقت نداشته باشد.
توجه نکردن به قرارداد هوشمند
در پروژههای بزرگ، قرارداد هوشمند اهمیت بسیار زیادی دارد و خطاهای آن میتوانند پیامدهای جدی داشته باشند.
افشای عبارت بازیابی
هیچگاه برای ساخت یا فروش NFT نیازی به ارائه Seed Phrase به شخص دیگر ندارید.
تصور درآمد تضمینی
ساخت NFT تنها ایجاد یک دارایی دیجیتال است و فروش آن به وجود تقاضا در بازار وابسته است.
آیا ساخت NFT برای مبتدیان سخت است؟
از نظر فنی، ساخت یک NFT ساده امروزه نسبتاً آسانتر از سالهای ابتدایی این فناوری است.
بسیاری از پلتفرمها ابزارهای No-Code ارائه میکنند و برای ایجاد یک NFT ساده لزوماً نیازی به برنامهنویسی قرارداد هوشمند از صفر ندارید.
OpenSea نیز در راهنمای فعلی خود توضیح میدهد که کاربران میتوانند از OpenSea Studio برای ساخت NFT استفاده کنند و برای این کار نیازی به دانش برنامهنویسی ندارند.
اما آسان بودن Mint به معنای آسان بودن ساخت یک پروژه موفق نیست.
ساخت یک NFT چند دقیقه زمان میبرد؛ ساخت یک مجموعه معتبر که جامعه واقعی، کاربرد و بازار ثانویه داشته باشد، به برنامهریزی بسیار بیشتری نیاز دارد.
یک مسیر ساده برای ساخت اولین NFT
اگر برای اولین بار قصد دارید NFT بسازید، میتوانید مسیر زیر را دنبال کنید:
۱. یک اثر اصلی و متعلق به خودتان آماده کنید.
۲. یک کیف پول سازگار ایجاد کنید.
۳. عبارت بازیابی را در مکانی امن نگهداری کنید.
۴. یک بلاکچین مناسب انتخاب کنید.
۵. بازار NFT موردنظر را بررسی کنید.
۶. یک Collection ایجاد کنید.
۷. تصویر و Metadata را آماده کنید.
۸. هزینه Gas را قبل از تأیید بررسی کنید.
۹. NFT را Mint کنید.
۱۰. اطلاعات NFT را بررسی کنید.
۱۱. در صورت تمایل آن را برای فروش قرار دهید.
این مسیر برای یک NFT ساده کافی است؛ اما ساخت یک پروژه حرفهای به مراحل بسیار بیشتری مانند طراحی Tokenomics، بازاریابی، ایجاد جامعه، قراردادهای پیشرفته و برنامه توسعه نیاز دارد.
جمعبندی
ساخت NFT از نظر فنی دیگر مانند سالهای ابتدایی بازار پیچیده نیست و پلتفرمهای مختلف ابزارهای سادهای برای ایجاد داراییهای دیجیتال ارائه میکنند.
با این حال، عبارت «ساخت NFT رایگان» باید با دقت استفاده شود. ممکن است آمادهسازی اثر و ایجاد حساب کاربری رایگان باشد، اما Mint مستقیم روی بلاکچین میتواند شامل Gas Fee باشد. شرایط نیز با توجه به شبکه و پلتفرم متفاوت است. برای نمونه، OpenSea در حال حاضر برای Mint مستقیم از طریق Studio، هزینه Gas مربوط به تراکنشهای بلاکچین را مطرح میکند.
در گذشته روشهایی مانند Lazy Minting امکان ایجاد NFT بدون پرداخت Gas اولیه را فراهم میکردند، اما این روشها در همه پلتفرمها و بهخصوص در OpenSea دیگر به شکل سابق قابل استفاده نیستند.
بنابراین اگر قصد دارید اولین NFT خود را ایجاد کنید، بهتر است قبل از شروع، هزینه شبکه، نوع بلاکچین، شرایط پلتفرم، امنیت کیف پول و حقوق مربوط به اثر را بررسی کنید.
در نهایت، ساخت NFT فقط یک مرحله از فعالیت در بازار داراییهای دیجیتال است. اگر هدف شما فروش یا ایجاد یک پروژه موفق باشد، کیفیت اثر، کاربرد، جامعه کاربران، بازاریابی، اعتبار پروژه و وجود تقاضای واقعی اهمیت بسیار بیشتری از صرفاً Mint کردن یک توکن خواهند داشت.